Poly- en perfluoralkyl verbindingen (PFAS) zijn synthetische stoffen die eind jaren '60 op de markt kwamen. De meest bekende PFAS zijn PFOS (perfluoroctaansulfonzuur) en PFOA (perfluoroctaanzuur). Deze stoffen zijn gebruikt om onder meer textiel, kleding, tapijten, lijmen en papier water- en vetafstotend te maken. Ook zijn PFAS op grote schaal toegepast in schuimvormende blusmiddelen. Deze blusmiddelen zijn wereldwijd decennia lang gebruikt voor de bestrijding van branden en calamiteiten. PFAS zorgden voor verlaging van de oppervlaktespanning van bluswater en -schuim, waardoor deze zich snel konden verspreiden over brandbare vloeistoffen en het vuur zo snel mogelijk gedoofd werd. Wereldwijd is er dan ook op vrijwel alle vliegvelden, op een groot aantal industriële locaties en op oefenterreinen voor rampenbestrijding sprake van PFAS-verontreiniging. Daarnaast hebben productielocaties van PFAS gezorgd voor een wijde verspreiding van PFAS in het milieu via (veelal vergunde) lozingen op oppervlaktewater of uitstoot via de lucht.

In de voorbije decennia zijn PFAS zeer schadelijk gebleken voor mens en milieu. Diverse onderzoeksresultaten hebben aangetoond dat de stoffen zeer persistent - want biologisch niet afbreekbaar - en giftig zijn. Aangetoond is dat PFAS zich in de afgelopen decennia door bio-accummulatie op grote schaal in ons ecosysteem heeft verspreid. PFOS is zelfs aangetroffen in ijsberen op de Noordpool. Onder meer door het gebruik van blusschuim bij branden en brandoefeningen kunnen PFAS worden aangetroffen in de grond en grondwater. PFAS was tot nu toe slechts afbreekbaar bij temperaturen boven de 1.200 ᵒC. Verwijdering van PFAS is daarom extreem duur en nauwelijks effectief. Inmiddels is het gebruik van PFAS voor de meeste toepassingen verboden en sinds juni 2011 is het gebruik van PFOS-houdend blusschuim verboden. Ook PFOA (perfluoroctaanzuur) wordt uitgefaseerd. De laatste jaren neemt de aandacht voor andere toepassingen van PFAS toe.

PFAS zijn moeilijk uit de bodem en het grondwater te verwijderen. Technieken die voor de ene verbinding werken, werken niet altijd ook voor de andere verbindingen. Op het gebied van PFAS beschikt Arcadis In-Situ Technieken over een groot wereldwijd netwerk. Alle informatie met betrekking tot PFAS wordt gedeeld, van toxiciteit en toetsingswaarden tot het saneren van PFAS. In Nederland is het Expertisecentrum PFAS is opgericht om technische, toxicologische, juridische en beleidsmatige kennis en informatie over deze stoffen en saneringstechnieken te delen. Het expertisecentrum PFAS is een initiatief van Witteveen+Bos, TTE Consultants en Arcadis. Voor meer informatie klik hier.

×